Tag Archives: agnieszka weseli furja

Spotkanie #9 – posłuchaj

18 czerwca spotkaliśmy się z Agnieszką Weseli, która opowiedziała między innymi o prowadzonych przez siebie badaniach o życiu nieheteronormatywnych kobiet w socjalistycznej Polsce.  Zapraszamy do wysłuchania niemal dwugodzinnego wykładu, który Agnieszka rozpoczęła przeglądem naukowych definicji homoseksualności pojawiających się w Polsce po II wojnie światowej…

Reklamy

Dodaj komentarz

Filed under badania, posłuchaj/zobacz

Poszukiwana, poszukiwane… – relacja ze spotkania #9

Agnieszka WeseliZ historyczką, aktywistką feministyczną i queerową Agnieszką Weseli spotkaliśmy się 18 czerwca w krakowskim klubie F.A.I.T. Jej wykład Poszukiwana, poszukiwane – lesbijka, biseksualistka, transka, czyli kobieta nieheteronormatywna w socjalistycznej Polsce dotyczył badań nad życiem lesbijek w okresie PRL-u, ale w swojej pierwszej części wprowadzał słuchacza w medyczne, prawne i publicystyczne dyskursy homoseksualności.

Jak podkreślała Weseli, istotnym jest, by nie traktować okresu PRL-u jako monolitu, a w badania nad „innym” włączyć perspektywę historyczną. Ukazuje ona, że od drugiej wojny światowej (historia Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej zaczyna się od roku 1952, wcześniej socjalistyczny polski organizm państwowy funkcjonuje jako Rzeczpospolita Polska) zachodziły ważne zmiany w postrzeganiu seksualności i ról płciowych, czy też w podejściu do seksualnych mniejszości. Chętnie cytowane przez badaczy wypowiedzi z różnych lat okresu polskiego socjalizmu to z tej perspektywy wypowiedzi pochodzące z różnych kontekstów, które bez zaplecza wiedzy historycznej mogą zostać przez nas błędnie rozszyfrowane.

Według Weseli badacze i badaczki zajmujący się pogłębianiem wiedzy na temat osób LGBT w okresie socjalizmu rekonstruują „strzępki na podstawie strzępków” – niemożliwym jest uzyskanie przez nas spójnej narracji. Tłem historycznym dla dyskursów o seksualności po roku 1945 są zmiany zachodzące w obrębie rodziny. Miejsce kobiety w dalszym ciągu wyznaczane było poprzez obowiązki domowe, ale coraz częściej jej rola była poszerzana o pracę zawodową. Zmieniał się model rodziny, kształtowany przez społeczne kampanie (w tym akcja „Ludwiku do rondla” zachęcająca mężczyzn do współwykonywania obowiązków domowych). W życiu nowoczesnej, odpowiedzialnej matki centralne miejsce zajmuje świadomie poczęte dziecko. Wśród mediów, które kształtowały kobiecą seksualność, był tygodnik „Przyjaciółka”. Zaangażowanie w konserwowanie heteronormatywności wychodzącego w 3-milionowym nakładzie magazynu wydaje się nieco ironiczne, jak wskazywały bowiem rozmówczynie Weseli w prowadzonych przez nią wywiadach, słowo „przyjaciółka” funkcjonowało także jako lesbijski kod. „Szukam przyjaciółki” było często spotykaną „matrymonialną ofertą” widniejącą na osiedlowych tablicach ogłoszeniowych. Ów kod nie był bynajmniej powszechny. Rozmówczynie Weseli częściej niż do miłosnych czy erotycznych przeżyć odwoływały się do doświadczenia, o którym można w skrócie powiedzieć: „Byłam sama, o nikim nie wiedziałam”.

Jak uważa Weseli, wiedza seksuologiczna jest odbiciem społecznego odbioru osób nieheteronormatywnych. Wymownym zatem staje się fakt, że przez długi czas w polskiej wiedzy seksuologicznej temat homoseksualności nie istniał, a po 1954 roku funkcjonował najczęściej w dyskursie chorobowym. Z tego punktu widzenia seksuologiczna wiedza o homoseksualności często mówiła o „procesie wstępowania na drogę homoseksualizmu”, który, jak próbowali dowieść seksuolodzy, rzadziej miał miejsce u kobiet niż u mężczyzn. Pojawienie się w nich definicji lesbijki i opisów seksualności kobiecej są zaś ujmowane tylko w odniesieniu do seksualności męskiej jako swojego rodzaju odmienność. Ciekawy był także sposób nazywania zjawiska homoseksualizmu w poradnikowej prasie przełomu lat 70-tych i 80-tych. Relacja między mężczyznami określana była, po prostu, jako homoseksualizm męski, podczas gdy relacje kobiece określane były w zupełnie innym, emocjonalnym rejestrze – autorzy używali sformułowań „miłość lesbijska” czy „miłość saficka”.

Dyskursy o seksualności tamtych czasów Weseli traktuje jak zwierciadła, w których osoby LGBT mogły przeglądać się i na podstawie uzyskanej wiedzy budować własną tożsamość. Z tej perspektywy dla badaczki wyjątkowo cennym był wielokrotnie wspominany podczas „Różowych okularów PRL-u” film „Inne spojrzenie”. Przedstawiał on lesbijską relację w sposób niezmedykalizowany, pozwalający na pozytywną identyfikację kobiecego widza.

widownia i kadr z filmu Inne Spojrzenie

Badania Agnieszki Weseli są w toku i nie sposób przewidzieć, czego jeszcze możemy się dowiedzieć o nieheteronormatywnych kobietach żyjących w okresie polskiego socjalizmu. Jeśli znacie kogoś, kto mógłby udzielić Agnieszce wywiadu, nie wahajcie się z nią skontaktować. Jej adres mailowy znajdziecie na stronie weseli.info

*

AGNIESZKA WESELI, WANTED – LESBIAN, BISEXUALIST, TRANSSEXUAL AS NON-HETEROSEXUAL WOMAN IN SOCIALIST POLAND

On the 18th of June we met with Agnieszka Weseli, a historian but also a feminist and queer activist, in F.A.I.T club in Cracow. Her lecture entitled ‘She is wanted, they are wanted – lesbian, bisexual and transsexual women in Socialist Poland’ was discussing her research about the life of lesbians in People’s Republic of Poland with an introduction about medical, legal and journalistic aspects of homosexuality.

According to Weseli, it’s crucial not to treat the time of PRP as a monolith and to include the history of Poland when researching about ‘the other’. She shows that between the Second World War and the beginning of PRP in 1952, important changes occurred in the views on sexuality and gender roles as well as the attitude towards sexual minorities. Researchers eagerly quote statements from different periods of Polish socialism, although without previous knowledge of historical background they can be easily misinterpreted.

After Weseli, social scientists exploring the topic of LGBT population during communism rebuild “scraps based on scraps” – making it impossible to produce a coherent discourse. The historical context of the debate regarding sexuality in post-war Poland is changes occurring in households countrywide. The role of women was defined through housework, however more and more of them had to get a job and balance it out. Hence, the traditional model of families began to change following social campaigns such as “Ludwiku do rondla” which encouraged men to share house duties. For a modern and responsible mother the main goal is to consciously conceive. Among the media creating the picture of women’s sexuality was a magazine “Przyjaciółka”(A friend – translator’s comment). Committed to maintain heteronormativity with a circulation of 5 million copies it became slightly ironic as its name was being used in lesbian code language. “Looking for a friend” meant in fact an interest in creating a lesbian relationship and was hang on the local boards with other announcements. However, this code was not very well known. The Weseli’s interviewees rarely referred to their emotional or sexual experiences and mostly spoke about their feeling of loneliness and being unaware of the existence of other lesbians.

Weseli states that the knowledge in the area of sexology shows only the society’s view on the non-heteronormative people. Additionally it’s revealed by the fact that sexology research in homosexuality in Poland didn’t exist and after 1954 it was always treated as a disease. From that perspective the research was referring to “a process of the beginnings of homosexual behavior” and they tried to prove that it was more common among men then women. Lesbians and female sexuality was only treated in comparison to male sexuality to show the distinctness. Moreover the names for homosexuality used in self-help magazines of 70s and 80s were very intriguing. Relationships between men were simply called male homosexuality, whereas female relations where referred to in a different, more emotional manner – writers used phrases such as ‘lesbian love’ or ‘sapphic love’.

Those deliberations about sexuality from that period, Weseli treats as a mirror in which LGBT people can look at themselves and based on the gained knowledge, define themselves. From that point of view, for her a very important representation was a film that was very often mentioned during ‘Pink glasses of PRP’ lectures – ‘Another Way’. It shows a lesbian relationship from a non-medical angle, allowing female audience for a positive affinity.

Agnieszka Weseli’s research is still in progress and therefore it’s hard to predict what else can we learn about non-heteronormative women in Communist Poland.

Dodaj komentarz

Filed under badania, galeria, relacje

Poszukiwana, poszukiwane – lesbijka, biseksualistka, transka, czyli kobieta nieheteronormatywna w socjalistycznej Polsce

Poszukiwana: kobieta nieheteronormatywna w PRL. Poszukiwane: ślady jej życia, źródła oficjalne i prywatne, relacje. Jak i czy w ogóle się identyfikowały, jak się poznawały i jak żyły nieheteronormatywne kobiety od końca II wojny światowej do 1989 roku? Co już wiemy i czemu tak mało, czego i jak możemy się dowiedzieć, a czego zapewne nigdy się nie dowiemy – i dlaczego? Tematami spotkania będą obecność nieheteronormatywnych kobiet w rzeczywistości polskiego socjalizmu i perspektywy badawcze tego tematu.

Po spotkaniu ze studentami i studentkami biorącymi udział w obozie badawczym „PRL-owskie historie miłości między Innymi” kontynuujemy tematykę badań nas osobami LGBT żyjącymi w okresie polskiego socjalizmu.  Agnieszka Weseli Furja opowie nam o swoim badaniach, a także o tym, przed jakimi trudnościami stoją badaczki i badacze chcący zająć się zagadnieniem życia osób nieheteronormatywnych w rzeczywistości PRL-u. Spotykamy się w klubie F.A.I.T. (ul. Pijarska 5, Kraków) 18 czerwca (poniedziałek) o godzinie 18:00. 
zofia sadowskaWeseli była w Krakowie w maju br., by podczas Festiwalu Queerowy Maj wygłosić wykład zatytułowany „Naukowa konstrukcja i reprezentacje lesbijek w Polsce od ok. 1870 do 1939 roku a indywidualne biografie nieheteronormatywnych kobiet”. Wtedy jedną z bohaterek her_storii była Zofia Sadowska – lekarka, działaczka społeczna i feministyczna, która jako lesbijka stała się bohaterką medialnego skandalu w latach 20. Zmarła w roku 1960.

Agnieszka Weseli / Furja – historyczka seksualności (prowadziła między innymi badania nt. przymusowej prostytucji i zjawiska homoseksualizmu w KL Auschwitz, a także nt. prostytucji, wychowania seksualnego, obecności lesbijek i osób transpłciowych/transgenderowych w społeczeństwie i kulturze Polski). Aktywistka feministyczna i queerowa; współtwórczyni warszawskiej centry UFA, w ramach Inicjatywy POMADA współorganizuje festiwal niezależnej kultury queerowej; działa w Porozumieniu Lesbijek (LBT) organizującym stołeczną Manifę Porozumienie Kobiet 8 Marca. Należy do kolektywu redakcyjnego sabatnika boginiczno-feministycznego „Trzy Kolory” i kolektywnej redakcji e-magazynu MoreLove.eu, poświęconego świadomym związkom, świadomej seksualności i wolności w relacjach. W tej chwili szczególną uwagę poświęca kilku własnym projektom: a, Hiacynta i Róża, Inne_Istorie oraz Sprawy Sadowskiej. Zawodowo: tłumaczka i redaktorka. | http://weseli.info

Dodaj komentarz

Filed under zapowiedzi spotkań

PRL-owskie historie miłości między Innymi. Badania przy Instytucie Socjologii UJ

Wykładem Gej jako dewiant w późnym PRL-u zakończyliśmy eksplorowanie reprezentacji homoerotycznych w sztuce filmowej okresu komunizmu w Polsce. Tym samym przechodzimy do kolejnego bloku „Różowych okularów PRL-u”, podczas którego ekspertki i eksperci opowiedzą nam o życiu osób homoseksualnych, biseksualnych i transpłciowych, które pamiętają minione czasy.

W najbliższy poniedziałek, 11 czerwca, spotykamy się o godzinie 18:00 w siedzibie Fundacji No Local (ul. Sławkowska 14, Kraków).   Studentki i studenci IS UJ zaprezentują wyniki badań prowadzonych w ramach obozu badawczego „PRL-owskie historie miłości między Innymi”. Badania obejmują zarówno analizę dyskursu prasy codziennej i tekstów naukowych odnoszących się do osób homoseksualnych, jak i wywiady biograficzne z osobami homo-, i biseksualnymi, które swoją młodość przeżywały w okresie PRL. Badania koordynują Justyna Struzik i Ewelina Ciaputa.

miłość w PRLJak możemy przeczytać na blogu projektu „PRL-owskie historie miłości między Innymi”, […] okres PRL-u stanowi wciąż białą plamę w historii miłości niehetereroseksualnej w Polsce, lukę, którą należy wypełnić. Współcześnie badane są kwestie wykluczeń i dyskryminacji zapominając, że niewiele ponad 20 lat wstecz, nie mówiło się publicznie o związkach między kobietami lub mężczyznami. A przecież także w tym okresie geje, lesbijki czy osoby biseksualne spotykały się, zakochiwały, żyły w długoletnich i przelotnych związkach, choć często „w ukryciu”.

Wielokrotnie wspominane przez dotychczasowych gości projektu „Różowych okularów PRL-u” pojęcie historii mówionej – metody gromadzenia i analizowania narracji świadków historii, opierających się na ich osobistych przeżyciach i opiniach – odegra tutaj rolę kluczową.
Blok poświęcony socjologiczno-historycznym badaniom osób LGBT to próba podsumowania tego, co na podstawie historii mówionej wiemy już o realiach życia mniejszości w okresie polskiego socjalizmu, a także zasygnalizowanie tego, czego jeszcze możemy dowiedzieć się podczas prowadzonych aktualnie badań.

O czym warto pamiętać już teraz, 18 czerwca naszym gościem będzie Agnieszka Weseli, która opowie o życiu nieheteronormatywnych kobiet w rzeczywistości PRL-u.

Dodaj komentarz

Filed under badania, zapowiedzi spotkań