Tag Archives: brzezina

Mężczyźni pożądający mężczyzn w kinie PRL-u -€“ relacja ze spotkania #3

Podczas naszego kolejnego spotkania Sebastian Jagielski zaprezentował fragmenty prowadzonych przez siebie badań nad polskim kinem głównego nurtu, co stanowi część jego właśnie ukończonej (ale jeszcze przed obroną) dysertacji doktorskiej. Podczas wykładu Jagielski skupił się przede wszystkim na twórczości dwóch czołowych polskich reżyserów: Andrzeja Wajdy oraz Krzysztofa Zanussiego. W dziełach każdego z nich – także tych najbardziej reprezentatywnych dla obu reżyserów – badacz odnalazł homoerotyczne pożądanie. W filmach takich, jak: „Barwy ochronne” (1976), „Ziemia obiecana” (1974) czy „Brzezina” (1970), których fragmenty obejrzeliśmy podczas wykładu, męsko-męskie pożądanie nie tylko stanowi jedną z możliwości interpretacyjnych odczytań, ale zawiera się w samej strukturze filmów, w spojrzeniu, jakie kierują na siebie nawzajem postaci wewnątrz filmowego tekstu, które poza ekranem narzucane jest również nam, widzom tych filmów. Tym samym pożądanie męsko-męskie lokuje się nie tyle na marginesach polskiego kina (wydawać by się mogło, że reprezentacje homoseksualistów w polskim kinie są znikome, bądź wręcz nie ma ich wcale), ale w zasadzie pozostaje w samym centrum kanonu polskiej kinematografii. Zarówno Zanussi, jak i Wajda, poprzez ukrycie w swoich obrazach spojrzenia męskiego oka pożądającego innego mężczyzny, poszerzają pole interpretacyjne i analityczne swoich dzieł.

Ziemia obiecanaDaniel Olbrychski i Wojciech Pszoniak w filmie „Ziemia obiecana”

Zaprezentowane podczas wykładu Sebastiana Jagielskiego fragmenty filmów z łatwością pozwoliły nam, widzom i uczestnikom spotkania, w metaforyczny sposób założyć różowe okulary -€“ te z tytułu cyklu naszych spotkań – po to, aby zobaczyć to, co do tej pory pozostawało ukryte, niewidoczne, niejako poza naszym horyzontem poznawczym. Jak zauważa Jagielski wybrane przez niego fragmenty filmów Wajdy i Zanussiego w ogóle nie przyspieszają akcji filmów; natomiast z pewnością pozwalają na bardziej wnikliwe spojrzenie w głąb.

Fragment oryginalnej wersji filmu „Ziemia obiecana”, w  której znalazła się m.in. scena seksualnej orgii

Temat homoseksualności w filmach Wajdy pojawiał się już wcześniej (m.in. cykl „Queerowanie Wajdy” podczas Festiwalu Kultura dla Tolerancji w 2009 roku); podobnie w przypadku filmów Zanussiego (tekst Małgorzaty Sadowskiej i Bartosza Żurawieckiego „Barwy ochronne, czyli kino seksualnego niepokoju”€œ, w: „Parametry pożądania. Kultura odmieńców wobec homofobii€”, red. Tomasz Basiuk, Dominika Ferens, Tomasz Sikora, Kraków 2006). Jednak dla szerszej publiczności twórczość Wajdy i Zanussiego nadal pozostaje w jednoznaczny sposób wpisana w heteroseksualne uniwersum; jak się okazuje, żeby zobaczyć więcej, wystarczy jedynie nauczyć się patrzeć z odpowiedniej perspektywy.

*

SEBASTIAN JAGIELSKI, MEN WHO DESIRES MEN IN CINEMA OF PRL ERA

During our last meeting Sebastian Jagielski presented some fragments from his research on the mainstream of Polish cinema (these are extracts from his doctoral thesis). During the lecture Jagielski focused on works of main Polish directors – Andrzej Wajda and Krzysztof Kieslowski. He found homoerotic desire even in their most representative movies. Jagielski’s presentation included fragments from such movies as: „Camouflage“ (1976), „Promised Land“ (1974), „The Birch Wood“ (1970). In these movies homoerotic desire is not only one of many ways of interpretation but is also established in films‘ structure that the audience has no choice but to accept it. These examples prove that same-sex desire in not on the edge of Polish cinema but, on the contrary, is a very import_ant part of mainstream. Both – Zanussi and Wajda – broaden possibilities of interpretetative and analytic aspects of their pictures in this way.

Thanks to movies in question we had an opportunity to wear pink glasses (which also happen to be the title of our series) in order to see the things which had remained invisible before. As Jagielski said, scenes which include homosexual aspects are definitely not crucial for those movies, but are import_ant for those wanting to get deeper insight.

The theme of homosexuality in Wajda’s movies was the main subject of the series „Wajda and Queer“ during the festival organized by Culture for Tolerance in 2009). Also Zanussi’s movies were the subject of the article written by Malgorzata Sadowska and Bartosz Zurawiecki „Warning colouration – the cinema of sexual anxiety“ in: „Parameters of desire. Culture of queers towards homophobia“ (Tomasz Basiuk, Dominika Ferens, Tomasz Sikora, Cracow 2006). But the broaden audience still look at Wajda and Zanussi’s pictures only from straight point of view, not knowing that they are so close to discover  another perspective. 

Reklamy

Dodaj komentarz

Filed under galeria, relacje